Thái Lan gọi lại bộ khung kinh nghiệm trước trận tái đấu Việt Nam ngày 29 tháng 9

Ở Bangkok, khu tập luyện đóng cửa với báo chí từ phút thứ sáu mươi. Tôi vẫn đứng ngoài rào, đủ xa để không ai để ý. Một cầu thủ mặc áo tập sẫm màu ở lại sau khi đồng đội đã vào trong: anh ta nhận bóng từ trợ lý huấn luyện, xoay người, chuyền vào khoảng trống giữa hai cọc dựng tạm. Động tác lặp lại cho đến khi trời tối. Không khán đài, không máy quay, chỉ có một người đàn ông đang sửa lại một thứ gì đó trong đầu mình trước một trận đấu lớn. Chanathip Songkrasin trở lại đội tuyển Thái Lan. Phòng thay đồ không bao giờ nói dối — chỉ có người nghe không đủ kiên nhẫn.

Tháng Tám vừa qua, Thái Lan thua Việt Nam 4-2 sau hai lượt trận chung kết ASEAN Cup: thua 0-2 ngay tại Bangkok, rồi hòa 2-2 ở Mỹ Đình. Với một nền bóng đá từng được xem là chuẩn mực của khu vực, thất bại ấy không nằm trong kịch bản. Đội bóng xứ Chùa Vàng bước vào vòng bảng với tâm thế của người muốn lấy lại thứ đã mất, và ban huấn luyện chọn cách phản ứng rất rõ: gọi trở lại bộ khung kinh nghiệm.

Vòng bảng chỉ có ba trận trong bảy ngày. Thái Lan gặp Pakistan ngày 26 tháng 9, gặp Việt Nam ngày 29 tháng 9, rồi gặp Philippines ngày 2 tháng 10. Việt Nam đá đúng ba đối thủ ấy theo thứ tự ngược lại. Chỉ đội nhất bảng mới vào chung kết, đội nhì đi đá trận tranh hạng ba. Điều khoản ấy biến trận ngày 29 tháng 9 thành một trận loại trực tiếp được ngụy trang thành trận vòng bảng: thắng thì nắm quyền tự quyết, hòa thì phải tính bằng hiệu số với Pakistan và Philippines, thua thì gần như mất tất cả trong một buổi tối.

Anthony Hudson chốt danh sách 23 cầu thủ từ một danh sách sơ bộ 55 người. Cách chọn ấy nói lên nhiều điều về cách ông đọc trận đấu.

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở tuyến giữa. Chanathip Songkrasin, Peeradol Chamratsamee và Supachok Sarachat cùng có mặt. Ba cái tên này ghép lại thành một tam giác sáng tạo mà đội hình dự ASEAN Cup trước đó gần như đã đánh mất. Thái Lan đang xây lại trục sáng tạo quanh một số 10 duy nhất, và đó vừa là điểm mạnh lớn nhất vừa là điểm yếu dễ bị khai thác nhất của họ.

Với kinh nghiệm theo dõi các trận đấu ở khu vực Đông Nam Á, tôi thấy cấu trúc ấy không lạ. Bóng đá Thái Lan muốn thắng Việt Nam thì phải kiểm soát tuyến giữa; họ không thắng bằng cách đá ngang sức ở hai phần ba sân còn lại. Chanathip nhận bóng ở khoảng giữa vạch 30 mét và vòng cấm, xoay người, hút hai cầu thủ rồi nhả ra cánh. Không có anh ta, Thái Lan buộc phải đưa bóng ra biên và trở thành đội bóng dễ đoán. Sự phụ thuộc vào một chân chuyền là dạng rủi ro mà bất kỳ hàng tiền vệ nào của Việt Nam cũng đã được huấn luyện để nhắm vào.

Phía trên, Hudson mang tới ba mẫu tiền đạo khác nhau. Supachai Jaided là mẫu trung phong cắm, giỏi tranh chấp và kết thúc trong vòng cấm. Teerasak Poeiphimai là mẫu chạy chỗ trẻ, ưa không gian phía sau hàng thủ. Jude Soonsup-Bell — trưởng thành từ lò Chelsea rồi Tottenham Hotspur, nay khoác áo Port FC — là mẫu lai giữa hai kiểu trên, có thể dạt ra biên hoặc đá cắm. Ba mẫu tiền đạo trong cùng một danh sách thường là dấu hiệu của một huấn luyện viên chuẩn bị cho nhiều trạng thái trận đấu: dẫn bàn, đuổi tỷ số, và phá một khối phòng ngự lùi sâu.

Tuyến dưới lại là câu chuyện khác. Bihr, Kritsada, Suphanan tạo thành một xương sống phòng ngự đã nhiều tuổi, và sự xuất hiện của Nicholas Mickelson — sinh ra ở Na Uy, đang chơi cho SV Elversberg ở giải hạng hai Đức — gợi ý rằng Hudson muốn thêm chiều cao và sức mạnh thể chất cho các pha bóng cố định. Việt Nam đã ghi bàn từ bóng bổng và từ những tình huống chuyển trạng thái trong trận lượt đi ở Bangkok. Những bản hợp đồng nhân sự kiểu này thường được ký để trả lời đúng một câu hỏi: làm sao không thua lại ở chính điểm mình vừa thua.

Eric Kahl là trường hợp đáng nói riêng. Hậu vệ này vẫn nuôi hy vọng được đội tuyển Thụy Điển gọi, và đến lúc này chưa chọn Thái Lan. Câu chuyện ấy cho thấy một nghịch lý của các nền bóng đá tầm trung: họ phải cạnh tranh với châu Âu để giữ chính những cầu thủ mang dòng máu của mình. Thị trường chuyển nhượng chỉ là tấm gương — nhìn vào đó, bạn thấy nỗi sợ của đội bóng. Với Thái Lan, nỗi sợ ấy là một hàng thủ thiếu người đúng lúc cần nhất.

Sarach Yooyen trở lại với băng đội trưởng sau khi dẫn dắt đội ở ASEAN Cup. Việc Hudson đưa một thủ lĩnh phòng thay đồ trở lại cùng lúc với các ngôi sao sáng tạo cho thấy ông ưu tiên quyền uy nội bộ hơn là tính liên tục của một nhóm lãnh đạo trẻ. Đây là cách chọn an toàn về mặt tâm lý, và cũng là cách chọn đặt cược vào kết quả ngắn hạn.

Giới truyền thông khu vực đang bán câu chuyện Thái Lan trở lại để đòi nợ Việt Nam. Tôi không tìm thấy một phát ngôn nào từ Hudson, từ Sarach Yooyen hay từ Liên đoàn bóng đá Thái Lan ủng hộ cách đóng khung ấy. Toàn bộ phần trả thù nằm ở ngòi bút, không nằm ở phòng họp đội. Mùa giải là một bản giao hưởng — người giữ nhịp biết khi nào đánh, khi nào im. Và ở Bangkok lúc này, người ta đang đánh trống to hơn mức cần thiết.

Một chi tiết nữa đáng để độc giả cẩn trọng. Nhiều bản tin trong khu vực, kể cả những bản tin được chia sẻ rộng, đưa tiêu đề rằng Việt Nam triệu tập hai cầu thủ Việt kiều mới cho giải lần này, nhưng phần thân bài không nêu tên một ai, cũng không có xác nhận nào từ Liên đoàn bóng đá Việt Nam. Đó là kiểu sai lệch giữa tiêu đề và nội dung khiến độc giả tin rằng họ đã biết một điều mà thực tế họ chưa biết. Bàn thắng của Umtiti bắt đầu từ một buổi tập không có khán giả, ba tháng trước — và những cái tên thật sự quan trọng cũng thường xuất hiện theo cách lặng lẽ như vậy, chứ không qua tiêu đề.

Về phía Thái Lan, cái bẫy lớn nhất nằm ở chính sự chuẩn bị kỹ lưỡng của họ. Khi mọi phương án tấn công đều chảy qua một chân chuyền, đối thủ chỉ cần một cầu thủ kèm người và một tiền vệ đọc được đường chuyền. Việt Nam dưới thời Kim đã cho thấy họ sống rất khỏe trong thế trận nhường bóng và phản công. Đội bóng càng kiểm soát bóng nhiều trước một khối phòng ngự lùi sâu mà không có phương án thứ hai thì càng dễ rơi vào trạng thái luẩn quẩn — cầm bóng 65 phần trăm và không có cú sút nào từ vị trí nguy hiểm.

Trước giờ bóng lăn ngày 29 tháng 9, điều đáng quan sát hơn cả tỷ số nằm ở vị trí của Chanathip trong hiệp một. Nếu anh ta phải lùi sâu dưới vạch giữa sân để nhận bóng, Thái Lan đã mất thế trận. Cách Hudson xoay tua trung vệ trong hai trận gặp Pakistan và Philippines cũng sẽ tiết lộ ông dồn bao nhiêu quân cho trận gặp Việt Nam. Và nếu đội hình chính thức không có chân chuyền thứ hai nào, cái bẫy đã được đặt sẵn từ trước khi bóng lăn. Đội lớn không chờ may mắn — họ chuẩn bị cho sự im lặng trước cơn bão. Tôi vẫn giữ thói quen đến phòng thay đồ trước giờ khai cuộc, để nghe tiếng thở của đội bóng. Tiếng thở ấy sẽ nói trước bảng tỷ số.